O autorce: dr Monika Niewiadomska
Urodzona w Toruniu. Pracuje i mieszka w Szczecinie. Jest doktorem nauk o kulturze fizycznej, pracuje na Wydziale Kultury Fizycznej i Promocji Zdrowia w Szczecinie. Dogoterapeuta i behawiorysta zwierząt Coape.
Od 2003 roku jej praca zawodowa prócz pracy na uczelni jest związana z psami. Jako pierwsza rozpoczyna zajęcia dogoterapeutyczne – rehabilitacje dzieci z cukrzycą typu 1.
Wykorzystanie sportów kynologicznych w leczeniu cukrzyków staje się głównym tematem jej badań i codziennej pracy. Prowadzone zajęcia dogoterapii dla cukrzyków, jak również dla dzieci z dysfunkcją narządu ruchu przyniosły bardzo korzystne wyniki w leczeniu, co zaprezentowane zostało w licznych artykułach
Jej największa pasją jest praca z psami, szczególnie agility. Biega z dwoma psami border collie: Tornado i Rozi. Jako behawiorysta zwierząt (COAPE) pomaga rozwiązywać opiekunom ich problemy z psami.
W Szczecinie prowadzi klub Szczecin Agility Team, gdzie wszyscy chętni mogą uczęszczać na zajęcia agility. Uczestnicy zajęć startują na licznych imprezach i zawodach agilitowych z większymi i mniejszymi sukcesami, ale zawsze z wielkim zaangażowanie i radością.
http://szczecinagilityteam.weebly.com
Aktywność fizyczna obok prawidłowego odżywiania jest jednym z elementów wpływających na zdrowie człowieka. Rozpatrując zdrowie w kategoriach dobrostanu psychicznego i fizycznego to ruch, aktywności fizyczna ma niebagatelny wpływ zarówno na sferę psychiczną jak i fizyczną. Aktywność ruchowa człowieka wpływa na wszystkie sfery rozwoju i funkcjonowania jego organizmu.
W sferze biologicznej kształtuje zdrowego, sprawnego i odpornego na negatywne wpływy środowiska człowieka. Bez względu na wiek ma ona pozytywny wpływ na szereg właściwości fizjologicznych, odpornościowych, adaptacyjnych, procesy metaboliczne i hormonalne. Aktywność ruchowa może być podejmowana w różnym wieku, a podejmowana systematycznie przyzwyczaja do przestrzegania higienicznego trybu życia, polepsza samopoczucie i wydajność w pracy lub szkole. Przyczynia się do rozwijania osobowości w sposób twórczy i aktywny. Aktywność ruchowa rodziców jest jednym ze sposobów kształtowania postaw dzieci i młodzieży, dlatego należy wskazywać im wartościowe oferty gospodarowania czasem wolnym, tworzyć warunki do korzystania z nich, a korygować już złe nawyki. Należy również szczególną uwagę zwrócić na formy rekreacji ruchowej możliwe do podejmowania w różnym wieku. Tak podejmowana rekreacja ruchowa ma korzystny wpływ na integracje rodziny i polepszanie stosunków miedzy dziećmi, a rodzicami. Pozwala również na zmianę stylu życia, eliminowanie szkodliwych czynników przyspieszających starzenie się, występowanie chorób i promowanie tzw. zdrowego stylu życia (zaprzestanie palenia tytoniu, picia alkoholu, prawidłowe odżywianie, uprawianie różnych rodzajów aktywności ruchowej, oderwanie się od codziennych problemów, pozytywne nastawienie do świata). Każdy człowiek podejmujący aktywność fizyczną już w krótkim czasie zauważy jej dobroczynny wpływ na zdrowie. Polegać on będzie na poprawie ogólnego samopoczucia, kondycji, wyglądu sylwetki.
Szczecin Agility Team, foto: Monika Niewiadomska
Dzisiejszy sport i osiągniecie mistrzostwa sportowego w danej dyscyplinie jest zarezerwowane dla najlepszych. Każde zwycięstwo okupione jest ogromną pracą, cała masą wyrzeczeń i pokonywaniem własnych słabości. Mistrz jest tylko jeden. Czy jednak nie marzy prawie każdy z nas o chwili triumfu, o smaku wygranej? Obecny rozwój sportu i różnych form aktywności fizycznej dają możliwości, by czasem każdy mógł poczuć się mistrzem, zaznać smaku radości z wygranej. Swoją rolę w dużej mierze odgrywają sporty kynologiczne. Agility to jeden ze sportów, który zaczął cieszyć się coraz większym zainteresowaniem wśród ludzi w różnym wieku, będących sympatykami posiadania psa.
Obecnie agility stało się nowoczesną forma rekreacji ruchowej. Jest to bieg z psem po torze przeszkód, gdzie człowiek jest przewodnikiem, a pies pokonuje wskazywane przez przewodnika przeszkody.
Agility z ang. oznacza zwinność. Powstała w latach 70-tych i pierwotne miała być przerywnikiem w trakcie psich wystaw. Pierwszy publiczny pokaz miał miejsce na najsławniejszej wystawie psów Cruft’s Dog Show w 1978. Spotkał się on z ogromnym zainteresowaniem publiczności. Wkrótce brytyjski Kennel Club stworzył regulamin zawodów agility. Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) przyjęła regulamin agility i uznaje je za sport od 1991r.
Powstanie agility wzorowano na konkursach hippicznych. Z czasem zróżnicowano wielkość przeszkód i ich rodzaj. To wszystko sprawiło, że jest to sport bardzo widowiskowy.
Agility to połączenie zręczności i szybkości. Zawody sportowe agility jako dyscypliny sportów kynologicznych ma w swoim zakresie zawody z rangi pucharu i mistrzostw danego kraju oraz mistrzostw świata.Obecnie w Polsce jak i na świecie można zauważyć, że agility rozwija się dwutorowo tj. jako forma-dyscypliny sportowej i jako forma rekreacji. Obok zawodników startujących w zawodach rangi międzynarodowej istnieje wiele zawodów agility dla pasjonatów startujących i traktujących tą dyscyplinę, jako formę rekreacji. Liczne zawody agility organizowane w Polsce, Niemczech i innych krajach cieszą się ogromnym zainteresowaniem. Szczególnie w Niemczech możemy zauważyć wiele osób w wieku emerytalnym biorących udział w licznych zawodach i imprezach agilitowych. Z punktu widzenia zdrowia jest to bardzo korzystne, ponieważ świadczy to, iż osoby te systematycznie ćwiczą, podnosząc swoją sprawność fizyczną, co w konsekwencji opóźnia starzenie się organizmu.
Agility to jednak nie tylko zawody, agility to codzienna praca z psem. Codzienne treningi, codzienne spacery, codzienne szkolenia. Jest to aktywność fizyczna nie wymagająca specjalistycznych umiejętności, ale wymagająca systematyczności. Począwszy od początku dnia jest to podejmowanie formy ruchu, która sprzyja podnoszeniu kondycji fizycznej. Systematyczna aktywność fizyczna sprzyja zdrowiu.
Obok czynników wpływających na sprawność fizyczna agility ma jeszcze jedno bardzo istotne znaczenie. Przewodnik i pies tworzą nierozerwalny team, który łączy niesamowita więź psychiczna. Codzienne treningi, obcowanie z psem wpływają bardzo korzystnie na psychikę człowieka, na relaks psychiczny.
Więź człowieka z psem- startującego teamu, jest bardzo duża i budowana przez kilka lat, dzień po dniu. Ich emocje wpływają wzajemnie na siebie. Stres startowy zawodnika przekłada się również na psa, podobnie jak i radość z wygranej.
Agility to w końcu nie tylko emocje towarzyszące zawodom sportowym, to również wiele radości podczas treningu. Realizowany trening przez zabawę sprzyja poprawie zdrowia psychicznego ludzi i daje radość psu. Nawet najmniejsze sukcesy działają motywujący i są zachęta do dalszej pracy. Trening agility wymaga od przewodnika dużej systematyczności i cierpliwości w uczenia psa. Taka forma ruchu powiązana z naturą korzystnie wpływa to na nasze siły witalne i pomaga w walce ze stresem.
Agility jako dyscyplina widowiskowa i wymagająca takiego zaangażowania powoduje, że całe rodziny zaczynają uprawiać ten sport kynologiczny. Wpływa to korzystnie na więzi w rodzinie między rodzicami a dziećmi, wspólne cele, formę spędzania czasu, oraz dzielenie się sukcesami, ale i frustracjami.
Ze względu na powyższe korzyści wynikające z uprawiania agility, w 2009r. w Szczecinie stworzono program zastosowania agility również jako metody rehabilitacyjnej w leczeniu dzieci z cukrzycą typu 1. Powszechnie wiadomo, że regularnie podejmowany wysiłek fizyczny zmniejsza insulinooporność oraz zwiększa przepuszczalność błon komórkowych. Korzystnie wpływa na wyrównanie parametrów metabolicznych. Efekt ten można jednak uzyskać jedynie przy bardzo ścisłej kontroli intensywności wysiłku fizycznego. Biegi agility dla dzieci z cukrzycą typu 1 dostosowano do ich możliwości.
Przeprowadzony cykl treningowy dało bardzo duże korzyści w postaci obniżenia hemoglobiny glikowanej HbA1c oraz zmniejszenia dawek insuliny w ciągu doby. Obcowanie z psem dodatkowo wpłynęło korzystnie na psychikę ćwiczącego dziecka, podniosło jego pewność siebie i dało dużo pozytywnych emocji.
Każda aktywność fizyczna, w każdym wieku, jeśli jest podejmowana regularnie daje same korzyści. Efekty w dobrostanie psychicznym i fizycznym człowieka są już widoczne po kilku tygodniach treningu, ale również bardzo duży, istotny efekt ich działania jest uwidoczniony po wielu latach. Organizm człowieka w podeszłym wieku jest znacznie dłużej utrzymany w dobrej kondycji fizycznej.
Obecnie rozwój komputeryzacji spowodował zmiany w warunkach naszego życia. Niestety umiejętności przystosowawcze organizmu ludzkiego do otaczających nas warunków życia, postępu techniki nie zachodzą tak szybko, jak procesy w otaczającym nas świecie i rozwój techniki. Dowodem na to są choroby cywilizacyjne, z którymi przez stosowanie odpowiedniego trybu życia możemy walczyć.
Tekst: Monika Niewiadomska 2015
